Bilim insanları prostat kanserini klinik belirtilerden 15 yıl önce tespit edebilecek protein markerları buldu. Yöntem henüz rutin değil.
Prostat kanserinin erken teşhisine yönelik bilimsel çalışmalarda umut verici bir gelişme kaydedildi. Oxford Üniversitesi araştırmacıları, hastalığın klinik olarak ortaya çıkmasından yaklaşık 15 yıl önce kanda belirli proteinlerin tespit edilebileceğini ortaya koyuyor. Yaklaşık 7 bin erkeğin 16 yıl süren takibini içeren çalışma, henüz teşhis konulmadan hastalığın belirlenmesine yönelik yeni araştırmaların yolunu açıyor. Uzmanlar, yöntemin henüz rutin tarama testi olmadığını belirtiyor.
Erkeklerde en sık görülen ikinci kanser türü olan prostat kanserinde teşhis ve tedavi alanında önemli gelişmeler yaşanıyor. Prostat kanseri riskini taramak için yaygın olarak kullanılan PSA testi yanı sıra, bilim insanları hastalığı yıllar öncesinden saptayabilecek yeni bir kan testi üzerinde çalışıyor. Türk Tıbbi Onkoloji Derneği Yönetim Kurulu Üyesi Doç. Dr. Tülay Eren, Oxford Üniversitesi’nin 16 yıl boyunca 7 bin erkeği takip ettiği araştırmasında, prostat kanseri teşhisi alan 982 erkeğin kanında, hastalığın ortaya çıkmasından 15 yıl öncesine ait 12 protein ve agresif seyirle ilişkili 7 protein tespit edildiğini açıklıyor. Bu bulgular, geleceğin erken teşhis yöntemleri için önemli bir adım olarak görülüyor.
Prostat kanseri tedavisindeki en büyük engellerden biri, erkeklerin toplumsal çekinceleri ve mahremiyet endişeleri nedeniyle muayeneleri ertelemesi olarak öne çıkıyor. Prof. Dr. Bülent Karabulut, erkeklerin eş ilişkilerindeki değişimlerden endişe duyduğunu belirtiyor. Prostat kanseri, erken teşhis edildiğinde en iyi tedavi edilebilen kanser türlerinden biri olmasına rağmen, utanç ve toplumsal tabular nedeniyle kontrollerin geciktiğini vurguluyor. Modern tıpta ise kanseri kontrol altına almanın yanı sıra hastanın yaşam kalitesini ve cinsel fonksiyonlarını korumak temel hedef haline geliyor. Doç. Dr. Eren, yapay zekânın patoloji incelemelerinde hekimlere destek sağladığını belirtiyor. Tıbbi onkoloji uzmanı Doç. Dr. Okan Avcı, PSA yüksekliğinin tek başına teşhis koydurmadığını, MR ve fizik muayenenin şart olduğunu hatırlatıyor. 50-70 yaş arası her erkeğin yılda bir kez, aile öyküsü olanların ise 45 yaşından itibaren kontrole gitmesi gerektiğini ekliyor. BRCA1 ve BRCA2 gibi genetik mutasyonların tespitiyle kişiye özel akıllı ilaç tedavileri uygulandığını kaydediyor.
Prostat kanserinin gelişiminde genetik faktörler önemli bir rol oynuyor. Prof. Dr. Bülent Karabulut, annede veya kız kardeşlerde göğüs, yumurtalık veya pankreas kanseri öyküsü bulunan erkeklerde prostat kanseri riskinin arttığını belirtiyor. Ailede prostat kanseri öyküsü bulunanlarda riskin katlanarak arttığına dikkat çekiyor; babasında olanlarda iki kat, erkek kardeşinde olanlarda üç kat, her ikisinde de olanlarda ise dört kat risk artışı görülüyor. İdrar yapma güçlüğü, sık idrara çıkma, bel ağrısı ve idrarda kan gibi belirtilerde vakit kaybedilmemesi gerektiğini vurguluyor. Mesleki riskler de önemli bir faktör olarak öne çıkıyor. İtfaiyecilerde ve petrol endüstrisi çalışanlarında, yoğun tarım ilacına maruz kalan tarım işçilerinde ve uzun mesafe uçuş yapan pilotlarda prostat kanseri riskinin arttığına dair araştırmalar bulunuyor. Afrikalı erkeklerde hastalığın daha sık görülmesi de ırksal faktörlerin önemini gösteriyor. Bu nedenlerle erkeklerin muayeneye gittiklerinde mesleki geçmişlerini hekimleriyle paylaşmaları büyük önem taşıyor.
Reklam & İşbirliği: [email protected]