İran ve ABD Arasındaki Mutabakat Zaptı Yürürlüğe Girdi İran resmi haber ajansı IRNA’ya göre, Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, İran-ABD arasındaki mutabakat zaptının iki ülke tarafından imzalanmasının ardından yürürlüğe girdiğini belirtti. Bekayi, mutabakat zaptının imzalanma sürecinin İsviçre’deki yüz yüze görüşmeden dijital imzaya dönüştürülmesine karar verildiğini açıkladı. Bekayi, son 24 saat içinde yapılan istişareler sonucunda, iki…
İran ve ABD Arasındaki Mutabakat Zaptı Yürürlüğe Girdi
İran resmi haber ajansı IRNA’ya göre, Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, İran-ABD arasındaki mutabakat zaptının iki ülke tarafından imzalanmasının ardından yürürlüğe girdiğini belirtti. Bekayi, mutabakat zaptının imzalanma sürecinin İsviçre’deki yüz yüze görüşmeden dijital imzaya dönüştürülmesine karar verildiğini açıkladı. Bekayi, son 24 saat içinde yapılan istişareler sonucunda, iki ülkenin cumhurbaşkanlarının fiziksel olarak bir araya gelmeden mutabakat zaptını imzalamasının daha uygun olacağı sonucuna varıldığını belirtti.
Bekayi, bu kararın alınmasındaki nedenlerden birinin, anlaşmanın doğrudan iki ülkenin liderleri tarafından imzalanması durumunda olası ihlallerin siyasi maliyetinin daha yüksek olabileceği düşüncesinin etkili olduğunu ifade etti. Bekayi, bu aşamadan sonra müzakere sürecine girileceğini ve müzakerelerin ne zaman ve nerede başlayacağının arabulucularla yapılan istişarelerin ardından açıklanacağını belirtti.
İran-ABD arasında varılan mutabakat, İran ve ABD arasında Pakistan aracılığıyla yapılan müzakereler sonucunda 14 Haziran’da imzalanan savaşı durdurmayı ve taraflar arasındaki sorunları müzakerelerle çözmeyi öngören 14 maddelik bir anlaşma olarak duyurulmuştu. “İslamabad Mutabakatı” olarak adlandırılan bu mutabakat zaptı, 18 Haziran’da İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve ABD Başkanı Donald Trump tarafından dijital ortamda imzalanarak yürürlüğe girmişti. Anlaşma, Lübnan dahil olmak üzere savaşın sona erdirilmesi, Hürmüz Boğazı’nın açılması, ABD’nin İran’a uyguladığı deniz ablukasının kaldırılması gibi konuları içermektedir.
Mutabakat zaptının imzalanmasının ardından tarafların, nükleer program ve yaptırımların kaldırılması gibi konularda kısa süre içinde 60 günlük bir müzakere sürecine girmesi beklenmektedir. ABD’li yetkilinin okuduğu 14 maddelik mutabakat metni ise taraflar arasında şu maddeleri içermektedir:
1. ABD ve İran İslam Cumhuriyeti, tüm cephelerdeki askeri operasyonların derhal sona erdirilmesini ve birbirlerine karşı güç kullanmamayı taahhüt ederler.
2. ABD ve İran İslam Cumhuriyeti, birbirlerinin egemenliğine saygı göstereceklerini ve iç işlerine karışmayacaklarını taahhüt ederler.
3. ABD ve İran İslam Cumhuriyeti, en fazla 60 gün içinde nihai anlaşmayı müzakere edip sonuçlandırmayı taahhüt ederler.
4. ABD, İran’a yönelik deniz ablukasını kaldıracaktır ve İran’ın sınırları yakınındaki kuvvetlerini geri çekecektir.
5. İran, ticari gemilerin bölgeden güvenli geçişini sağlamayı taahhüt eder.
6. ABD, İran’ın yeniden inşası ve ekonomik kalkınması için en az 300 milyar ABD doları tutarında bir plan hazırlamayı taahhüt eder.
7. ABD, uluslararası yaptırımları kaldırmayı taahhüt eder.
8. İran, nükleer silah temin etmeyeceğini teyit eder ve zenginleştirilmiş malzeme stoklarının imhasına yönelik bir mekanizma üzerinde anlaşılır.
9. ABD ve İran, mevcut durumu koruyacak ve yeni yaptırımlar uygulamayacaklardır.
10. ABD, İran’a muafiyetler verecektir.
11. ABD, İran’a ait dondurulmuş fonların kullanımına açılmasını sağlayacaktır.
12. Taraflar, anlaşmanın uygulanmasını izlemek üzere bir yürütme mekanizması kuracaklardır.
13. Nihai anlaşma için müzakerelere başlanacaktır.
14. Nihai anlaşma, bağlayıcı bir BM Güvenlik Konseyi kararıyla onaylanacaktır.
İran ve ABD arasındaki bu mutabakat zaptının hayata geçirilmesi ve sonuçlandırılması, önümüzdeki dönemdeki müzakere süreçlerinde belirlenecektir.
